AFYE Doğal Bitkisel Gıda Takviyeleri

Propolis

PROPOLİS

 

Giriş

Propolis arılar tarafından, kovanın inşasıyla ilgili işlerde kullanılmak üzere üretilen doğal bir reçinedir. Propolis kozalaklı ağaçların ve kavak ağacının filizlerinden, balmumundan ve arının bazı sekresyonlarından oluşmaktadır. Tarihte, propolis apseleri tedavi etmek amacıyla Yunanlılar tarafından kullanılmıştır. Mısırlılar propolisi mumyalama işlerinde kullanırken, Asurlular yaraların ve tümörlerin tedavisinde propolisten yararlanmışlardır. Günümüzde propolis sakızların, kozmetiklerin, kremlerin ve pastillerin içerisinde yaygın olarak bulunmaktadır. Sağlığı geliştirme ve sağlıklılık halinin devamı için bazı gıda ve içeceklerde de kullanılmaktadır.

Propolis dişçilikte diş çürüklerinin önlenmesi, doğal bir dolgu maddesi ve diş minesi kuvvetlendiricisi olarak da kullanılmaktadır. Herpes virüs tip 1 ve 2 ile parazitik enfeksiyonlara karşı propolisin etkili olduğu geçmişteki araştırmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmalara rağmen propolisin insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymaya yönelik araştırmalar yetersizdir. Bunun ötesinde propolisin yapısı itibariyle alerjen özellikler taşıması ve konuyla ilgili çeşitli olgu sunumlarının olması, alerjen yapıya sahip kişilerde propolis kullanımını sınırlandırmaktadır. Propolis toksisitesi son derece nadir görülen bir durumdur, az sayıda olguda cilt irritasyonu ve kaşıntı ortaya çıkmış, nadiren kan damarında inflamasyon bildirilmiştir.

Propolis için Kullanılan Diğer İsimler

Aşağıdaki bazı terimler propolis yerine veya eşanlamlı olarak kullanılmaktadır: arı zamkı, arı propolisi, arı macunu, Bienenharz (Almanca), Brezilya gri propolisi, brezilya propolisi, Bulgar propolisi, caffeic acid phenethyl ester (CAPE), cera alba, chizukit, cinnamic acid, galangin, Yunan propolisi, kovan artığı, Propolin H, propolis balsamı, propolis reçinesi, propolis yağı, propolisina (İspanyolca), Rusya penisilini, Tayvan propolisi, Water Soluble Derivative of Propolis (WSDP).

Kanıta Dayalı Bulgular

Aşağıda yer alan çalışmalar insan ve deney hayvanlarında gerçekleştirilen araştırmalardan derlenmiştir. Her bir çalışmada güvenilirlik ve etkinlik tam olarak sağlanamamış olabilir. Bazı durumlar ciddi sağlık problemlerine işaret edebileceğinden kullanımdan önce konuyla ilgili sağlık danışmanlığı almak gerekebilir.

Bilimsel kanıta dayalı kullanım alanları

Kanıt Düzeyi

Akut Servisit

Yapılan bazı araştırmalar propolisin krem veya merhem şeklinde uygulanmasının serviks inflamasyonunun tedavisinde etkili olabileceğini göstermiştir. Ancak küçük çaplı ve az sayıda hasta üzerinde yapılan bu çalışmaların daha çok hasta üzerinde gerçekleştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

C

Yanıklar

Küçük dereceli yanıkların iyileşmesinde propolis etkili olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Geniş kapsamlı çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

C

Aft

Ağız yoluyla alınan propolisin aft oluşumunu azalttığını gösteren araştırmalar bulunmaktadır.

C

Gribal enfeksiyonlar (korunma ve tedavi)

Nezle ve gribe neden olan virüslere karşı propolisin koruma sağlayabileceğini gösteren bulgular mevcuttur. Propolisli burun spreylerinin boğaz ve burun enfeksiyonu olan çocukların akıntılı ve konjesyonlu burunlarına faydalı olduğu ve ateşlerinin düşmesine katkı sağladığı gözlenmiştir.

C

Zoster’e bağlı kornea komplikasyonları

Laboratuar çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre propolisin antiviral ve antiinflamatuar etkinliği kesin olarak saptanmıştır. “Varicella zoster”e bağlı göz komplikasyonlarına propolisin etkisi konusunda yapılan az sayıda çalışma, suçiçeğine veya zonaya neden olan bu virüsün neden olduğu göz komplikasyonlarının iyileşme hızında propolisin belirgin bir etkisi olduğunu ve hastaların görme kabiliyetini iyileştirdiğini göstermiştir.

C

Diş Ağrısı

Propolisli jelin diş ağrısını gidermeye veya azaltmaya katkısı olduğunu gösteren araştırmalar bulunmaktadır.

C

Diş plakları ve Gingivit

Propolisli ağız çalkantı sularının dişte plak oluşumunu ve ağız içi bakteri miktarını azalttığı, diş ağrısını azalttığı ve periodontit (bakteriyel toksinlerin diş etlerine etki ederek, dişleri destekleyen kemik yapısı, lifler ve diş etlerinde iltihaba yol açması) oluşumuna karşı koruyucu olduğu gözlenmiştir. Kanal tedavisinden sonra dolgu olarak kullanılabileceği ve dental yaralarının iyileşmesine fayda sağlayacağı saptanmıştır. Propolis ve CAPE ilave edilen jellerin ağız konforunu arttırdığı gönüllüler tarafından onaylanmıştır. Ancak özellikle plak oluşumu ile ilgili çalışmalar küçük gruplarda gerçekleştirilmiştir ve daha iyi planlanmış araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

C

Dental yara iyileşmesi

Hayvanlarda yapılan çalışmalar, dişleri çekilen hayvanlara propolis uygulanmasının, oluşan ağız içi yaraların iyileşmesini hızlandırdığını göstermiştir. İnsan çalışması bulunmamaktadır.

C

Ağız içi Mantar Enfeksiyonları

Brezilya kaynaklı ticari bir propolis (etanol) ekstraktıyla gerçekleştirilen çalışmada, denenen ürünün ağız içi kandida’yı iyileştirdiği saptanmıştır.

C

Genital Herpes Simplex Virus (HSV) Enfeksiyonu

Laboratuar çalışmaları propolisin herpes simplex tip 1 e 2’ye karşı etkili olduğunu göstermiştir. Geçmişte insanlar üzerinde yapılan çalışmalar cilde uygulanan propolisin genital herpes tedavisinde etkili olduğunu göstermiştir. Ancak halen kullanılmakta olan ilaçlarla ilgili karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç vardır.

C

Çeşitli enfeksiyonlar

Hayvan e laboratuar çalışmaları propolisin çeşitli enfeksiyonlara karşı etkili olduğunu göstermektedir. İnsanlara yönelik az sayıdaki çalışmaya göre propolis: ağız içi enfeksiyonları, genital herpes, idrar yolu enfeksiyonları, barsaklardaki giardia enfeksiyonları ve Helicobacter pylori’ye karşı etkinlik göstermektedir.

C

Legg-Calve-Perthes hastalığı (Avasküler kalça nekrozu)

Kalça eklemindeki femur başı olarak isimlendirilen kemik bölgesinin nekrozu ile karakterize bir hastalıktır. Konuyla ilgili az sayıdaki çalışmada ekleme propolis enjeksiyonunun faydalı sonuçlar verdiği gösterilmiştir.

C

Romatizmal hastalıklar

Laboratuar şartlarında elde edilen sonuçlara göre propolisin romatizmal hastalıklarda etkili olabileceği düşünülmektedir. Ancak konuyla ilgili yeterli insan çalışması bulunmamaktadır.

C

Vajinit

Farklı çalışmalardan elde edilen sonuçlar propolisin vajinal enfeksiyon ve inflamasyonların tedavisinde etkili olabileceğini düşündürmektedir, ancak yeterli klinik çalışma bulunmamaktadır.

C

 *C: Bilimsel çalışmalar yeterli değil.

HALK ARASINDAKİ KULLANIM ALANLARI

  • Akne,
  • Ameliyat sonrası doku iyileşmesi,
  • Anti-inflamatuar,
  • Anti-koagülan,
  • Anti-oksidan,
  • Cilt gençleştirici,
  • Crohn hastalığı,
  • Damar genişletici,
  • Dermatit,
  • Divertikülit,
  • Duodenum ülseri,
  • Düşük kan basıncı,
  • Egzema,
  • Erkek infertilitesi,
  • HIV,
  • Hiperglisemi,
  • İmmün düzenleyici,
  • İmmün stimülan,
  • Kalın barsak hastalıkları,
  • Kanser,
  • Karaciğer koruyucu,
  • Kaşıntı,
  • Kolo-rektal kanser,
  • Korneal rejenerasyon,
  • Larenjit,
  • Lösemi,
  • Nazofarengeal karsinom,
  • Okul performansını artırıcı,
  • Osteoporoz,
  • Pıhtı engelleyici,
  • Prostat karsinomu,
  • Psöriazis,
  • Romatoid artrit,
  • Spazm çözücü
  • Tiroit hastalıkları,
  • Tüberküloz,
  • UV yanıkları, güneş yanıkları,
  • Ülseratif kolit,
  • Yara iyileşmesi.

Doz ve Kullanım Önerisi

Yetişkin (18 yaş ve üzeri)

Propolis için etkin tıbbi doz belirlenmemiştir, ancak çok sayıda çalışmada farklı durumlar için farklı dozlar denenmiştir. Bunlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır:

· Akut servisit ve vajinit
%5’lik krem/merhem/sıvı form 7-10 gün süresince vajinal sürme/duş şeklinde kullanılmıştır. · Aft
Günlük 500mg propolis oral yoldan alınmıştır. · Diş plakları
10 ml %0.2-10’luk propolis, günde 1-2 kez ağız çalkantı suyu şeklinde uygulanmıştır (ağız, 60-90 sn süresince solüsyonla çalkalanarak daha sonra tükürülmüştür). · Genital herpes
%75-85’lik konsantre propolis ekstraktından elde edilen %3’lük propolis kremi 10 gün süresince günde 4 kez lezyonlu bölge uygulanmıştır. Aynı krem bir tampona emdirilerek vajinal ve servikal lezyonlarda da 10 gün süresince vajinal tampon olarak günde 4 kez uygulanmıştır. · İdrar yolu enfeksiyonu
üç gün süresince 250mg.’lık propolis kapsül 3x2 dozunda uygulanmıştır. · Giardiazis
Beş gün boyunca %20-30’luk propolis ekstraktı oral yoldan kullanılmıştır (mg olarak verilmemiş). · Legg-Calve-Perthes Hastalığı
Sıvı propolis ekstraktı, 7 ay boyunca her 14 günde bir eklem içine enjekte edilmiştir (2 ml dozunda). Bu tür bir uygulama deneyimli bir hekim tarafından ve kontrol altında yapılmalıdır.

Çocuklar (18 yaş altı)

Birçok sıvı propolis preparatı etanol içerdiğinden çocuklarda kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır.

· Giardiazis
Beş gün boyunca %10’luk propolis ekstraktı oral yoldan kullanılmıştır (mg olarak verilmemiş). · Solunum yolu hastalıkları
Okul öncesi ve okul çağınki çocuklara beş aydan daha uzun süre boyunca haftada bir kez 0.5ml propolis burun spreyi uygulanmıştır.
1-3 yaş grubu ve 4-5 yaş grubu çocuklara sırasıyla 5 ml ve 7.5 ml dozlarında bitkisel bir karışım (50mg/ml ekinezya, 50 mg/ml propolis ve 10 mg/ml vitamin C içeren) günde iki kez 12 hafta süresince uygulanmıştır.

 

 Propolise Bağlı Gelişen Alerjik Durumlar

Arı ürünlerine (bal dahil), kozalaklı ağaçlara, Peru Balsamına alerjisi olanlarda propolis alerjisi görülebilir. Bugüne kadar ileri derecede alerjik reaksiyon gelişen sadece bir olgu bildirilmiştir. Yukarıdaki etkenlere alerjisi olanlarda tekrarlayan cilt uygulamaları sonucunda hafif alerjik reaksiyonlar gelişebildiği bildirilmiştir (şişkinlik, kızarıklık, egzama, ateş gibi). Birkaç arıcıda propolise bağlı ileri derecede kontakt dermatit bildirilmiştir.

Yan Etkiler

Propolise bağlı az sayıda alerjik durumun bildirilmesi, ciddi bir yan etki bildirilmemesi nedeniyle propolisin yetişkinler için güvenilir olduğu rahatlıkla söylenebilir.

Propolis yan etkilerine ve toksik etkilerine yönelik az sayıda vaka tespit edilmiştir. Propolis pastillerinin kullanımına bağlı ağız içi irritasyon gelişebildiği bildirilmiştir. Bir vakada oral yoldan propolis alımına bağlı böbrek yetmezliği geliştiği rapor edilmiştir. Bu hasta propolisin kullanımına son verilince iyileşmiştir.

Hamilelik Ve Emziren Anneler

Çok miktarda alkol içeren sıvı propolis preparatlarından hamilelik ve emzirme döneminde uzak durulmalıdır. Hamilelik veya emzirme döneminde propolisin zararları konusunda bir veri bulunmamaktadır, ancak konuyla ilgili güvenilirlik çalışmaları da yapılmamıştır.

İlaç Etkileşimleri · Sıvı propolis formları alkol içerdiğinden metronidazol veya disülframla birlikte alındıklaırndabulantı ve kusma yapabilirler. · Antibiyotiklerin etkinliğini arttırabilir. · Etkileşebileceği diğer ilaçlar: anti-koagülanlar, anti-neoplastikler, antifungaller, anti-inflamatuvarlar, kısırlık için kullanılan ilaçlar, HIV tedavisinde kullanılan ilaçlar (anti-retroviraller), immün-süpresanlar ve ostoporoz tedavisinde kullanılan ilaçlar.

Bitkilerle Ve Diğer Gıda Takviyeleri İle Etkileşimi

Peru balsamı ve propolis birlikte kullanıldığında alerjik duyarlılığın artışına neden olabilir.

Meyan kökü ile etkileşerek antikoagülan etkinliğini arttırabilir. Antioksidanların etkinliğini arttırabilir.

*Bu metin Natural Standard Research Collaboration kaynaklarından yararlanılarak hazırlanmıştır.

Kaynaklar

1. Black RJ. Vulval eczema associated with propolis sensitization from topical therapies treated successfully with pimecrolimus cream. Clin Exp Dermatol 2005;30(1):91-92.

2. Borrelli F, Maffia P, Pinto L, et al. Phytochemical compounds involved in the anti-inflammatory effect of propolis extract. Fitoterapia 2002;73 Suppl 1:S53-S63.

3. Boyanova L, Derejian S, Koumanova R, et al. Inhibition of Helicobacter pylori growth in vitro by Bulgarian propolis: preliminary report. J Med Microbiol 2003;52(Pt 5):417-419.

4. Cardile V, Panico A, Gentile B, et al. Effect of propolis on human cartilage and chondrocytes. Life Sci 2003;Jul 11, 73(8):1027-1035.

5. Carr RR, Nahata MC. Complementary and alternative medicine for upper-respiratory-tract infection in children. Am J Health Syst Pharm 2006 Jan 1;63(1):33-9.

6. Coelho LG, Bastos EM, Resende CC, et al. Brazilian green propolis on Helicobacter pylori infection. a pilot clinical study. Helicobacter 2007 Oct;12(5):572-4.

7. Cohen HA, Varsano I, Kahan E, et al. Effectiveness of an herbal preparation containing echinacea, propolis, and vitamin C in preventing respiratory tract infections in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter study. Arch Pediatr Adolesc Med 2004;158(3):217-221.

8. Eley BM. Antibacterial agents in the control of supragingival plaque--a review. Br Dent J 1999;186(6):286-296.

9. Gebaraa EC, Pustiglioni AN, de Lima LA, et al. Propolis extract as an adjuvant to periodontal treatment. Oral Health Prev Dent 2003;1(1):29-35.

10. Giusti F, Miglietta R, Pepe P, et al. Sensitization to propolis in 1255 children undergoing patch testing. Contact Dermatitis 2004;51(5-6):255-258.

11. Gregory SR, Piccolo N, Piccolo MT, et al. Comparison of propolis skin cream to silver sulfadiazine: a naturopathic alternative to antibiotics in treatment of minor burns. J Altern Complement Med 2002;Feb, 8(1):77-83.

12. Murata K, Yatsunami K, Fukuda E, et al. Antihyperglycemic effects of propolis mixed with mulberry leaf extract on patients with type 2 diabetes. Altern Ther Health Med 2004;10(3):78-79.

13. Samet N, Laurent C, Susarla SM, et al. The effect of bee propolis on recurrent aphthous stomatitis: a pilot study. Clin Oral Investig 2007 Jun;11(2):143-7.

14. Santos VR, Pimenta FJ, Aguiar MC, et al. Oral candidiasis treatment with Brazilian ethanol propolis extract. Phytother Res 2005 Jul;19(7):652-4.

15. Vynograd N, Vynograd I, Sosnowski Z. A comparative multi-centre study of the efficacy of propolis, acyclovir and placebo in the treatment of genital herpes (HSV). Phytomedicine 2000;7(1):1-6.

  • Satış Noktaları

    Bulunduğunuz ildeki size en yakın AFYE satış noktasını öğrenmek için lütfen aşağıdaki listeden ilinizi seçiniz

     


  • Kullanıcı Menusu
    Email
    :
    Şifre
    :
    Beni Hatırla
  • İletişim Formları
     


     
  • Sponsor Ürünler
  • %100 Çevre Bilinci
IdeaSoft® | IdeaSoft Akıllı E-ticaret Yazılımları ile hazırlanmıştır.